Bugün önereceğim kitap da yine İslami psikoloji kitabı olmamakla birlikte yararlanabileceğimizi düşündüğüm için ufakça bahsetmek istedim. Kitap Siyer yayınlarından çıkmış. 246 sayfa. Elimdeki basım 15. Basım. Yazarı, Muhammed Emin Yıldırım.
Kitapta insanın anlatması bende kişilik psikolojisi için kullanabileceğimiz argümanlar adına faydalı geldi. Psikolojiden anlamamıza rağmen din anlamında bir tık eksik kalabiliyoruz. Bu açıdan katkı sağlamasını umuyorum. Gelelim insana..
Zaafiyet yönüyle insan kimdir?
(Ayetlerde insanın tanımlandığı vasıfları sıralanmış)
1. Kan dökücüdür.
2. Mala ve dünya hayatına düşkündür.
3. Zayıf yaratılışlıdır.
4. Vefasızdır.
5. Nankördür.
6. Şımarıktır.
7. Düşmandır.
8. Cimridir.
9. Acelecidir.
10. Ümitsizdir.
11. Zalim ve cahildir.
12. Tartışmayı sevendir.
Kabiliyet ve yetenekler yönüyle insan kimdir?
1. Eşyaya isim koyma kabiliyetine sahiptir.
2. Sorumluluk sahibidir.
3. İyilik yapmayı sevendir.
4. Allah'tan hakkıyla korkandır.
5. Tevbe eden ve günahından pişmanlık duyandır.
6. Sabreden, direnendir.
7. Haksızlığa karşı yaygınlaşandır.
8. İyiliği emreden, kötülükten alıkoyandır.
9. Ihtiyaç sahiplerine yardımda bulunandır.
10. Affetmeyi seven, kusurları bağışlayandır.
Kitabın ilk bölümünde insanın kendisi ile ilişkisi ele alınmış. Insanın özünü keşfetmesi ve düşünmesi üzerinde durulmuş. Bu aslında tam da El Muhasibi'nin bahsettiği şey. Insanın kendisini sorgulaması, muhasebe etmesi, tanıması...
Burada bir yerde Muhammed İkbal'den bahsedilmiş. Bahsi geçen kitabı ben de okumak için edinmiştim fakat daha ona sıra gelememişti. Bu konuda derinlemesine okuma yapma adına onu da okumaya karar verdim. Kitabın adı, İslam'da dini düşüncenin yeniden inşası. Okuduğum zaman yine bu anlamda katkı sağlayacağını düşünürsem o kitaptan da ayrıca söz ederim.
Bunun yanında yine bir tevafukla Bediüzzaman'dan bir alıntı yapılmış. "Merak ilmin hocasıdır."
Insanın kendisini merak etmesi için yapılan 4 uyarı ele alınmış
1 . Bak
2. Oku
3. Anla
4. Hükmet
Anla bölümünde insan davranış şekillerini 2ye ayırıyor,
1. Yaratılıştan gelenler (karakter ve mizaç)
2. Sonradan kazanılanlar
Bu ayrım kişilik psikolisinde kullanılabilir.
Hükmet bölümünde muhasebe ele alınıyor.
"Nasıl işletilir muhasebe müessesesi: ilkin, iç dünya sorguya çekilir; anlama sürecinin sonrasında terbiye edilecek davranışlarla; tamamen değiştirilecek olanlar tesbit edilir. Mazinin yani geçmişin muhasebesi yapılır, geçen zamanlardaki yanlışlıklar tesbit edilir. Müstakbelin muhasebesi yapılır, gelecek zamanlardaki davranış şekilleri şimdiden kontrol altına alınır. "
Muhasebe konusunu ayrıntılı ele almak için Muhasibi okuması yapmak gerekir. Kitapta bu konuyu açmış. Kitaptan alıntı yapılan bir sayfa gördüm onu da şuraya link olarak bırakayım.
Link: https://suffagah.com/yanlislarimizi-3-adimda-nasil-duzeltiriz
2. Bölüm
Insanın Allah'la ilişkisi. Insanın yaratıcısı ile ilişkisi dört boyutlu bir ilişkidir. Bunlar; Marifet, Tasdik, Amel, Ikrardır.
Kitapta tüm bölümleri tek tek ifade etmek uzun olacağından genel anlamda şu ana kadarki kısmın kitabı değerlendirme adına yeterli olacağını düşünüyorum. Bunun yanında bir de kitapta yer alan 4. Bölümden bir ufak bahsetmek istiyorum. 4. Bölümde insanın insanla ilişkisi ele alınıyor ki bu durum da psikoloji ve iletişimde önemli bir mevzu. Özellikle 4. Bölümün sonunda yer alan empati bölümü bize düşünme imkanı sunabilir. Peygamber Efendimizin hadisinde ifade ettiği kendi icin istediğini başka müminler için de isteme mevzusunu biliriz ancak bunun direk empati çatısı altında değerlendirilmesi gerektiğini düşünemeyebiliriz. O anlamda empati mevzusunu bu şekilde değerlendirmek bizim için bir ışık olabilir diye umuyorum.
Yorumlar
Yorum Gönder